Από τα βουνά της Καλαβρίας στις ακτές του Μπουένος Άιρες: Η Ταραντέλα ως η ψυχή του ιταλού μετανάστη

Η ταραντέλα στην Αργεντινή αποτελεί το ζωντανό αποτύπωμα μιας ολόκληρης κοινωνικής

μετακίνησης που σφράγισε την ταυτότητα της χώρας. Η σύνδεση με την Καλαβρία είναι η πιο βαθιά και ουσιαστική καθώς η πλειονότητα των μεταναστών που έφτασαν στο Μπουένος Άιρες και στο Ροζάριο προέρχονταν από τον ιταλικό νότο. Οι Καλαβρέζοι έφεραν μαζί τους την ταραντέλα όχι ως μια τουριστική ατραξιόν αλλά ως έναν κώδικα επιβίωσης και επικοινωνίας. Στις φτωχογειτονιές και στα κοινόβια της Λα Μπόκα ο ρυθμός της ταραντέλας ήταν αυτός που ένωνε τους ανθρώπους που είχαν χάσει τα πάντα εκτός από τη μνήμη τους. Σε αντίθεση με το ταγκό που γεννήθηκε από τη μοναξιά του λιμανιού η ταραντέλα παρέμεινε ο χορός της κοινότητας και της οικογενειακής εστίας. Η καλαβρέζικη ταραντέλα συγκεκριμένα διακρίνεται από τη δωρική της αυστηρότητα και τον κυκλικό χορό που ονομάζεται ρότα. Μέσα σε αυτόν τον κύκλο οι μετανάστες αναπαρήγαγαν την ιεραρχία του χωριού τους και την κοινωνική τους

συνοχή μακριά από την πατρίδα.

Η μουσική εξέλιξη της ταραντέλας στην Αργεντινή είναι μια ιστορία υβριδισμού. Το παραδοσιακό οργανέτο και το ντέφι των Καλαβρέζων άρχισαν να συνομιλούν με το ακορντεόν και αργότερα με το μπαντονεόν. Ενώ στην Ιταλία η ταραντέλα είχε έναν θεραπευτικό χαρακτήρα για να ξορκίσει το δήθεν τσίμπημα της αράχνης στην Αργεντινή μετατράπηκε σε έναν χορό νοσταλγίας και γιορτής. Οι στίχοι των τραγουδιών άλλαξαν και αυτοί καθώς η καλαβρέζικη διάλεκτος αναμίχθηκε με τα ισπανικά δημιουργώντας το λεγόμενο κολόκλιτσε μια ιδιότυπη γλώσσα που ακουγόταν στις σκηνές των λαϊκών θεάτρων. Η ταραντέλα έγινε το σύμβολο της εργατικής τάξης των μεταναστών που κατάφεραν να ενσωματωθούν στην αργεντίνικη κοινωνία χωρίς να απαρνηθούν τις ρίζες τους. Κάθε Κυριακή μετά το οικογενειακό τραπέζι ο ρυθμός των έξι ογδόων θύμιζε σε όλους ότι η Καλαβρία δεν ήταν μια μακρινή ανάμνηση αλλά μια ζωντανή πραγματικότητα που ανάπνεε μέσα από τα βήματα του χορού.

Σήμερα η παρουσία της καλαβρέζικης ταραντέλας στην Αργεντινή παραμένει ισχυρή μέσα από τους εκατοντάδες συλλόγους που λειτουργούν σε όλη τη χώρα. Δεν πρόκειται για μια απλή αναπαράσταση εθίμων αλλά για μια διαρκή πολιτιστική αντίσταση. Οι νεότερες γενιές Αργεντινών καλαβρέζικης καταγωγής ανακαλύπτουν ξανά την ταραντέλα ως έναν τρόπο να συνδεθούν με τους προγόνους τους. Ο χορός αυτός έχει καταφέρει να επιβιώσει δίπλα στο ταγκό και στη μούργκα ενσωματώνοντας στοιχεία από την αργεντίνικη καθημερινότητα. Είναι η απόδειξη ότι η μουσική μπορεί να διασχίσει ωκεανούς και να ριζώσει σε ξένα εδάφη παραμένοντας ταυτόχρονα αυθεντική. Η ταραντέλα στην Αργεντινή είναι η φωνή της Καλαβρίας που αρνήθηκε να σιωπήσει και συνεχίζει να δονεί τις καρδιές των ανθρώπων στις γιορτές στις πλατείες και στις οικογενειακές συγκεντρώσεις κρατώντας άσβεστη τη φλόγα μιας παράδοσης αιώνων που βρήκε νέα πατρίδα στις ακτές του Ρίο ντε λα Πλάτα.